Vrouwen hebben drie keuzemogelijkheden

Deja vu (2)

door Anja Meulenbelt

Drie modellen

Grofweg hebben moderne vrouwen drie levensmodellen waaruit ze kunnen kiezen: ze kunnen (Kinneging) hun werk opgeven als ze kinderen krijgen, en fulltime huisvrouw en moeder worden. Ze kunnen (Mees) kiezen voor carriere, wat vaak neerkomt op het afzien van kinderen en soms ook van een partner. En ze kunnen proberen om beide werelden, gezin en werk, met elkaar te combineren. Op dit moment is dat laatste model onder de Nederlandse vrouwen het meest populair. Het betekent wel, in de meeste gevallen, een stapje terug doen in het werk. En zo krijg je het anderhalf kostwinnersgezin, waar Mees en Kinneging zo misprijzend over doen, zij het beide uit diametraal tegenover elkaar staande motieven. Want Kinneging denkt alleen aan de kinderen en niet aan de vrouwen, en Mees denkt alleen aan de vrouwen en niet aan de kinderen.

Emancipatie geslaagd, nu vrouwen iets te kiezen hebben?

Helemaal niet, want het blijft behelpen. Elk model heeft zijn eigen prijskaartje, waar ik nog op kom, en de rekening wordt voornamelijk door vrouwen (en door kinderen) betaald. En er is met die keuzemogeljkheden ook nog iets verloren gegaan. Vroeger konden we zeggen dat het lag aan het patriarchaat, of de mannen, of ‘het systeem’. Nu zeggen ze ons: maar je hebt er toch zelf voor gekozen (voor kinderen, voor carriere, voor de combi). Dan is het ook je eigen schuld als het niet loopt zoals je had gedacht. En nog een terzijde: mijn excuses dat ik het hier vooral heb over heteroseksuelen. Omdat een groot deel van het probleem nu eenmaal gelegen is in de verhoudingen tussen mannen en vrouwen.

Wanneer ik in de lezingen die ik in het verleden veelvuldig heb gegeven over deze drie modellen sprak, was er vaak een man - als er al mannen in de zaal zaten, want emancipatie ging hun natuurlijk niet aan, dat was de zaak van hun vrouw- en die man zei dan verbolgen: ‘vrouwen kunnen tenminste nog kiezen. Ik als man helemaal niet. Ik zou ook wel eens thuis willen zitten.’ Uit dat werkwoord ‘zitten’ konden we meteen opmaken dat hij dat nooit had geprobeerd, thuis blijven met de kinderen en het huishouden, want dan wist hij dat zitten er niet erg bijzat. Maar een punt had hij wel: eigenlijk is het geijkte model voor mannen nog steeds hetzelfde. Je zoekt een zo goed mogelijke baan, je verdient voor je gezin zo veel mogelijk geld, je zoekt daar een leuke vrouw bij, en die doet dan het leeuwendeel van het huishouden en de zorg voor de kinderen, al of niet naast een halve baan. Het is wel een beetje veranderd: meer vaders besteden gemiddeld een beetje meer tijd aan de kinderen, liefst in het weekeinde, en ze doen ook een beetje meer in het huishouden. Maar het houdt nog steeds niets over, de heterostellen waarbij het werkelijk eerlijk is verdeeld zijn nog altijd, statistisch gezien, een kleine groep. Laat staan een rolverdeling waarbij de man fungeert als ondersteuning bij de carriere van zijn vrouw. Dit is dus het punt: dat ene model waar die man over klaagt is nu net het model dat voor verreweg de meeste vrouwen niet eens haalbaar is: zelf aan het werk gaan en de kinderen overlaten aan je partner. Het model van meneer Kinneging, maar nu met mevrouw Kinneging in de hoofdrol.

De prijskaartjes van de drie mogelijke keuzes.

Daar moet ik meteen een kanttekening bij maken, want zo vrij is die keuze natuurlijk niet altijd. Veel vrouwen voeden alleen hun kinderen op, niet omdat ze daarvoor kozen, maar omdat er niets anders opzit. Veel vrouwen komen niet aan het werk, niet omdat ze niet willen maar omdat ze geen werk krijgen, vanwege een handicap, ziekte of leeftijd of een onderbreking in de loopbaan. Sommige vrouwen hebben geen kinderen, een deel omdat ze die niet willen, maar soms ook vanwege geen partner of een andere reden. Veel vrouwen hadden graag een eerlijke verdeling van zorg en werk gehad, maar krijgen dat in hun relatie niet voor elkaar en leggen zich er maar bij neer. Maar het gaat om nog iets anders: elk model heeft zijn eigen bezwaren en aan elk model hangt een prijskaartje.


Moeder en huisvrouw

Model 1. De fulltime moeder en huisvrouw.

Dit nog even vooraf: het is feministes vaak kwalijk genomen dat ze neerkeken op huishouden en kinderen verzorgen, en voor sommigen gaat dat ook op. Mees vind in ieder geval dat andere vrouwen dat maar moeten doen. Alsof emancipatie alleen maar hetzelfde is als aan het werk en nog meer aan het werk, en vooral zo ver mogelijk door naar de top. Alsof kinderen grootbrengen niet minstens zo’n maatschappelijke bijdrage is als het geld in de schatkist aandragen. Ik hoor dus niet bij de feministes die op kinderzorg en huishouden neer kijken, maar we weten wel wat de nadelen en risico’s zijn van fulltime huisvrouwschap. Die zijn vele jaren geleden al beschreven door Betty Friedan. De meeste vrouwen worden er gek van. De meeste mannen ook, maar die kijken meestal wel uit.

Destijds, lang geleden, werd het als een vanzelfsprekende vrouwelijke eigenschap gezien, dat thuisblijven met de kinderen het heerlijkste en het vrouwelijkste was dat vrouwen konden doen. Het hoorde ons van nature goed af te gaan, en wie er depressief van werd had kennelijk moeite met haar vrouwelijkheid. Want massa’s vrouwen werden er depressief van. Wat Friedan beschreef als ‘de ziekte zonder naam’ werd door miljoenen vrouwen herkend, en was voor velen het begin van de nieuwe emancipatiebeweging.

Het huisvrouwenbestaan brengt isolement met zich mee, het doet maar een beroep op een deel van de capaciteiten van vrouwen, het bestaat voor een groot deel uit steeds herhaalde handelingen, die bovendien vooral gezien worden als je ze niet doet. Je kunt van de aardigste echtgenoot niet verwachten dat hij elke keer weer uitroept, schat, wat glanst de vloer weer prachtig. Het is grotendeels onzichtbaar werk, het versnippert je tijd. Kinderen meemaken is fantastisch, maar als dat dagenlang zowat je enige gezelschap is gaat er toch meestal iets niet goed. Veel vrouwen krijgen het gevoel te verpieteren, en hun identiteit te verliezen, wanneer ze alleen maar de vrouw van en de moeder van zijn. En dan is er nog de economische afhankelijkheid, die zich vooral uit als een vrouw alleen komt te staan, wat bij een op de drie ook gebeurt. Bijvoorbeeld omdat meneer Kinneging opeens een vrouw die niet jarenlang thuis is gebleven aantrekkelijker gaat vinden en aan een tweede mevrouw Kinneging gaat beginnen.

De prijs voor model 1 is dus nogal hoog. Wat niet wil zeggen dat er niet ook vrouwen bestaan die deze rol op het lijf is geschreven, en die niets liever doen. Ik ken ze alleen niet.

De carriere

Dan is er het model Mees. Model 2. De carriere. Een carriere kost meestal meer dan een gewone werkweek. Neem je die serieus dan is er voor kinderen niet meer veel ruimte - als je een vrouw bent tenminste. Voor vrouwen met een hoge opleiding, die geen kinderen willen of al uit de kinderen zijn is dit misschien het leukste wat ze kunnen doen. Vrouwen die geen kinderen willen zijn er. Het is een legitieme keuze. Toch betalen ook deze vrouwen een prijs. Een man met een carriere kan meestal rekenen op de emotionele en praktische ondersteuning van een vrouw. Vrouwen met een carriere maar zelden. Je moet dus hoe dan ook voor hetzelfde resultaat harder werken dan een man. Het is zelfs de vraag of het je uberhaupt lukt om een aardige relatie te onderhouden, want mannen zijn gemiddeld niet bereid om voor vrouwen te doen wat vrouwen - gemiddeld - wel voor mannen doen. Nu kun je natuurlijk werk hebben dat veel voldoening geeft en veel sociale contacten oplevert. Maar ik ken ook de vrouwen - ik zei al dat ik les gaf in de verslavingszorg - die last hadden van wat ze de vrijdagavonddip noemde. Kwam je na een week hard werken thuis. Dacht je nog, heerlijk, een vrij weekeinde. Maar tja. Dan was er niks. Want alles wat je graag wilde aan gezelligheid, en de geur van lekker eten, moest je eerst zelf organiseren. Er waren toen aparte cursussen voor succesvolle vrouwen die dan maar naar de fles grepen.

Sommige van de carrierevrouwen hebben misschien wel een partner. En samen veel geld waardoor ze veel uit eten kunnen, hun kleren naar de stomerij kunnen brengen, een werkster in kunnen huren. Misschien hebben die het wel reuze naar hun zin, samen. Maar er zijn ook diensten die je niet kunt kopen, en dat is emotionele steun. Er zijn mannen die daar erg goed in zijn. Maar zoals mijn moeder al wat mismoedig zei: ‘er zijn wel aardige mannen maar er zijn er niet genoeg voor ons allemaal.’ De gemiddelde man vraagt meer zorg dan hij inbrengt. Dus daar hoeven de meeste carrierevrouwen het niet voor te doen. Nog afgezien van het feit dat de meeste mannen het liefst een vrouw hebben op wie ze teder neer kunnen kijken en die er voor hem is als hij moe van zijn werk thuiskomt.

Ook hier weer: misschien zijn er wel vrouwen die het prima doen in zo’n model. Niets liever. Lekker geen kinderen. En geen partner, ach, dan heb je toch fijn tijd voor andere dingen. Kun je het weekeinde toch lekker doorwerken en doorzakken met vriendinnen die ook geen gezin hebben?

De combi

En dan zijn er de vrouwen die proberen die twee werelden met elkaar te combineren. Model 3: de combi. Die het beste willen van beide werelden. Leuk gezin. Leuk werk. Sommige vrouwen lukt dat verbazingwekkend goed. Maar ze krijgen behalve het beste van twee werelden ook de problemen van twee kanten. Het zijn vaak experts in schuldgevoel, want ze mogen dagelijks kiezen waar ze zich liever schuldig voelen, op hun werk, omdat ze hun kind dat eigenlijk al een beetje ziek was toch naar school lieten gaan, of tegenover hun werk, omdat ze met dat kind thuis zijn gebleven. Het zijn ook de vrouwen die volgens onderzoek het minste toekomen aan dat kostbare genotsmiddel: slaap. Het zijn de vrouwen die een fiks deel van hun tijd bezig zijn met regelen, want het arbeidsbestel is nog steeds niet werkelijk ingesteld op mensen die kinderen te verzorgen hebben, en de wereld van het gezin niet op mensen die werken. Denk aan schooltijden. Denk aan thuis moeten zijn voor leveranciers. Nu hebben mensen die met een anderhalf kostwinnersmodel voldoende verdienen voor hulp, opvang en twee auto’s het natuurlijk weer een beetje makkelijker, maar in heel veel gevallen is daar gewoon niet genoeg geld voor. En dan is het schipperen. Het is dan ook niet voor niets dat vrouwen in de periode dat ze kinderen hebben vaker achteruit gaan in status en verdiensten, terwijl mannen met kinderen er vaker meer gaan verdienen en hogerop komen. Want is het niet te doen, is een kind te vaak ziek, is het werk te ver weg, raakt een vrouw overspannen en oververmoeid, dan is zij het meestal die minder gaat werken of er -tijdelijk, hoopt ze - helemaal mee ophoudt. En dan verspeelt ze haar plaats op de arbeidsmarkt, want vijf jaar moederschap doet niets voor je cv.

Kortom. Wie vind dat ik overdrijf en doe alsof alle vrouwen ongelukkig zijn krijgt van mij meteen gelijk. Ik overdrijf van harte. Maar in plaats van met elkaar te kissebissen welke vrouw de ware feministe is, zouden we een stuk eerlijker zijn als we toegaven dat het voor veel vrouwen nog steeds een boel geschipper is, en dat je voor elke keuze ook een prijs betaalt. Want zover zijn we gekomen: de problemen zijn niet opgelost maar we mogen nu wel zelf kiezen welk probleem we het liefste hebben. En redden we het daar niet mee of valt het tegen, dan zegt iedereen, je moest toch zo nodig (carriere maken, thuis blijven, kinderen en werk)

Hoewel er vrouwen zijn die behoorlijk gelukkig zijn met het leven dat ze hebben gekozen, of waar ze in terecht zijn gekomen, altijd nog leuker dan dat van hun moeders, heeft het heel weinig zin om elkaar daarop aan te gaan kijken. Ik vind het misprijzen van Mees op vrouwen die niet voor haar model kiezen geheel misplaatst en in het geheel niet feministisch want buitengewoon onsolidair ook nog. Laat haar vooral doen wat zij wil doen. Maar laten we erkennen dat er geen ideale oplossingen zijn. Voor de meeste vrouwen niet. Want als mij weer eens gevraagd wordt hoe vrouwen er in zouden kunnen slagen om gezin en werk met elkaar te verenigen dan zeg ik: niet. Zolang het nog steeds geformuleerd wordt als een probleem waar vrouwen maar een oplossing voor moeten vinden en niet erkend wordt dat zowel betaald werk als zorg voor kinderen niet een vrouwenkwestie maar een mensenzaak zijn. En niet alleen een individuele keuze maar een zaak waar de hele maatschappij mee te maken heeft.

Anja's blog

Met vriendelijk dank aan Anja dat we dit artikel mochten plaatsen!

Liesbeth Wytze: "Powerfeministen: laat andere vrouwen met rust!"

"Het lastige van vrouwen is dat ze kinderen krijgen en daarvoor willen zorgen, vooral wanneer die kinderen klein zijn. Dat is geen culturele kwestie, maar een biologische drang, zo sterk dat je je er bijna niet tegen kunt verzetten. En waarom zou je ook?"

Liesbeths blog

Zorgen voor kinderen is meer dan babysitten

Sue Palmer auteur van Toxic Childhood schreef naar het Engelse dagblad The Evening Standard. Volgens haar heeft de Engelse overheid in haar haast iedereen de arbeidsmarkt op te jagen, zorg voor kinderen verward met babysitten. Sue Palmer vindt dat we ons moeten realiseren dat zorgen voor kinderen een serieuze, sociaal essentiële baan is.

Wie zorgt er voor de kinderen?

De massale uittocht van vrouwen uit huis en haard is volgens Sue Palmer een onherroepelijk feit. Als gevolg van de culturele revolutie werkt nu tussen de 40% en 80% van de vrouwen buitenshuis. En dat worden er alleen maar meer. Maar juist toen vrouwen heel hard het huis uitrenden ontdekten wetenschappers hun essentiële bijdrage aan de vorming van het kind tot evenwichtige volwassene. Een typisch geval van "You don't know what you've got, until it's gone."

Wat ontdekten ze dan?

Juist in de eerste drie levensjaren worden cruciale verbindingen in de hersenen gelegd. Die verbindingen liggen vooral in hersengebieden die belangrijk zijn voor concentratie, plannen, zelfbeheersing en empathie. Eén-op-éen-zorg is daarbij een belangrijk element. Vanwege deze kwetsbaarheid, vraagt Sue Palmer zich daarom af: "Wie zorgt er voor de kinderen?'.

Je kunt deze vraag beantwoorden vanuit twee verschillende perspectieven

het perspectief van het kind: wat heeft een kind nodig?
politieke en economische perspectieven: wat hebben de ouders en de werkgevers nodig.

Volgens Sue Palmer neemt het beste antwoord op de vraag "Wie zorgt ervoor de kinderen?" beide perspectieven in overweging.

Kinderopvang wereldwijd: gekwalificeerde zorg en babysitten

Wereldwijd constateert Sue Palmer dat landen met een lange traditie met 'werkende' moeders het belang van het kind en de politieke en economische perspectieven het beste combineren. Landen waarin traditioneel een Moederschapsideologie heerst(e), maken er echter een potje van: de kinderopvang is rommelig en wisselend van kwaliteit. Sue Palmer vindt het opvallend dat juist de economisch meest succesvolle landen slecht georganiseerde kinderopvang hebben, namelijk VS, Japan, Dl en Engeland. Voor de politici van de Grote Vier ligt de prioriteit w.b. kinderopvang duidelijk bij de werkgevers en werknemers.

Duh.

Volgens Sue Palmer moet kinderopvang van goede kwaliteit zijn, en niet worden gezien als iets wat iedereen wel kan. Hoe beter gekwalificeerd de persoon die je kind opvangt hoe beter. Weinig nieuws onder de zon eigenlijk.
Oost, West, Thuis Best, Zoals het klokje thuis tikt, tekt het nergens, Eigen haard is goud waard

In het algemeen geldt volgens Sue Palmer: Oost, west, thuis best. De eerste anderhalf jaar van zijn leven kan het kind het best worden verzorgd door zijn beide ouders thuis. Deze visie wordt ondersteund door neurologisch onderzoek: Liefdevolle 1-op-1-verzorging is de sleutel tot het ontstaan van gelukkige, evenwichtige volwassenen. Pas vanaf hun derde profiteren kinderen van perioden buitenshuis!

Kinderopvang ≠ babysitten

Wanneer kinderopvang toch nodig is, vanwege financiën en persoonlijke depressie* omdat je helemaal niet goed wordt van hele dagen bij je kind zijn, dan is hoge kwaliteit cruciaal. En hoe jonger het kind, hoe belangrijker dat de kwaliteit goed is. Sue Palmer benadrukt dat veel politici schijnen te denken dat kinderopvang hetzelfde is als babysitten, maar kinderopvang vraagt om expertise. Er zijn aanwijzingen dat opvang negatieve gevolgen heeft voor de emotionele ontwikkeling. Helaas is daar weinig onderzoek naar gedaan omdat dit moeilijk te meten is. W.b. cognitieive ontwikkeling lijkt kinderopvang geen schadelijke consequenties te hebben. Maar kinderexpert Penelope Leach waarschuwt: cognitieve achterstand kun je inhalen, maar emotionele achterstand niet.

Interessant: Het Broeikaskind!

In de jaren 80 van de vorige eeuw bleek in een beroemd neurowetenschappelijk expeirment dat ratten die gestimuleerd werden zich beter ontwikkelden dan ratten die aan hun lot werden overgelaten. Dit leidde tot het Broeikaskind! Ambitieuze ouders probeerden hun kinderen zoveel mogelijk te stimuleren om zo hun ontwikkeling te verbeteren en te versnellen.
In de VS zijn peuterspeelzalen en creches waar 2-en 3-jarigen cursussen krijgen in taal, wiskunde, logica en muziek. Ondertussen is alweer gebleken dat zoveel druk eerder schaadt dan baat.

Opvoedgoeroe Anna Wahlgren: neem geen voorbeeld aan Zweden!

'Wie neemt er nou een voorbeeld aan een land dat het gezin als een obstakel ziet?' Anna pleit ervoor dat kinderen een echt 'thuis' hebben en dat er minimiaal 1 persoon van het gezin thuis is. 'Alles beter dan een crèche waar de kinderen vijf hele dagen per week omringd woren door hun leeftijdsgenoten en veel lawaai (...)'

Artikel in de J/M

Goede moeder verdient geld

door Marianne Janssen
Bron: Telegraaf

Hoogleraar Saskia Keuzenkamp zegt dat het helemaal niet goed is voor het kind als moeder fulltime moederen. ‘Een goede moeder verdient geld’ is haar mening.

Vraag een thuisblijfmoeder waarom zij geen betaalde baan heeft, en de woorden van moederliefde rollen haar uit de mond. Een thuisblijfmoeder blijft thuis omdat het zo goed voor haar kind is, omdat zij thuis veiligheid, gezelligheid, geborgenheid en wat dies meer aan haar nageslacht biedt. Vraag hoogleraar Saskia Keuzenkamp of dit klopt en zij ontkent het ten stelligste: "Het is helemáál niet beter voor kinderen als moeders fulltime moederen!"

Goede moeders verdienen geld

Professor Saskia Keuzenkamp hield afgelopen week haar oratie ter gelegenheid van de aanvaarding van de bijzondere leerstoel Emancipatie aan de Vrije Universiteit (VU) te Amsterdam. Met de stelling van haar oratie 'Goede moeders verdienen geld' is ze ongetwijfeld op veel tenen gaan staan. Want deze gepeperde mening staat haaks op de mening van de vele thuisblijfmoeders die het beste voor hun kind menen te doen. Daar staat tegenover dat Keuzenkamp alle buitenshuis werkende moeders die zo vaak de neiging hebben zich schuldig te voelen over het feit dat ze werken, een hart onder de riem steekt: zíj, de werkende moeders, doen het beste voor hun kind!

Armoede

In Nederland gaat het met 5% van de kinderen helemaal niet goed. Dat aantal mag gering lijken, maar het gaat om vele duizenden kinderen. Keuzenkamp: " Dat hangt niet samen met ouders die wel of niet werken, maar vooral met armoede, zo blijkt uit onderzoek uit 2005. Arbeidsdeelname van vrouwen, geld verdienen, is voor het voorkómen van armoede verreweg de belangrijkste factor, zo liet de Deense socioloog Esping-Andersen in 2006 zien. En als we dat gegeven loslaten op Nederlandse gezinnen dan komt er een vergelijkbaar resultaat uit. De jeugdgezondheidszorg signaleert veel minder psychosociale problemen bij kinderen van twee- of anderhalfverdieners dan bij kinderen uit gezinnen met één kostwinner. Het idee dat zelf zorgen altijd beter is dan naar de crèche brengen, klopt dus niet. Moeders die werken en geld verdienen en daarmee de armoede helpen verlichten, geven hun kind betere kansen op een goede toekomst."
Als het alleen om geld zou gaan, zouden moeders uit gezinnen met één hoog inkomen, geëxcuseerd zijn: voor het geld behoeven zij immers niet te werken.

Maar Saskia Keuzenkamp zet ook daar haar kanttekeningen bij. "Het is beter als beide partners het gezin financieel draaiend kunnen houden. Tenslotte is het aantal echtscheidingen hoog en het aantal alimentatiejaren beperkt. Die financiële zelfstandigheid onderstreept ook de gelijkwaardigheid van partners en dat komt de verhouding ten goede.

Onderzoek

Het Sociaal Cultureel Planbureau (Keuzenkamps werkgever naast de VU) heeft een onderzoek laten uitvoeren onder kinderen om hen te vragen hoe tevreden ze waren en hoe de relatie met hun ouders was. Keuzenkamp: "Er kwam geen verschil naar voren tussen kinderen uit kostwinnersgezinnen en kinderen uit tweeverdienersgezinnen. In de VS is daar meer onderzoek naar gedaan. Daar werken bijna alle moeders fulltime en zij voelen zich bijna allemaal schuldig tegenover hun kinderen, net als hier. De moeders denken dat hun kinderen het fijner zouden vinden als ze vaker thuis zouden zijn. Uit het onderzoek 'Ask the children' bleek iets heel anders: kinderen zijn juist trots op hun ouders en zij scheppen op over het werk wat zij doen. Kinderen vinden het alleen vervelend als hun ouders gestrest zijn."

Mocht, terug in eigen land, die stress ontstaan uit de combinatie werk, zorg, huishouden, dan lijkt de oplossing te liggen in het laten vieren van de teugel op de twee laatste terreinen.
Want goede moeders verdienen geld. Dat is wetenschappelijk bewezen. Dus dat schuldgevoel is nergens meer voor nodig.

Wie is Saskia Keuzenkamp?

Prof. dr. Saskia Keuzenkamp (1959) is hoofd van de onderzoeksgroep Emancipatie, Jeugd en Gezin van het Sociaal en Cultureel Planbureau en bijzonder hoogleraar Emancipatie in internationaal vergelijkend perspectief aan de Vrije Universiteit. Zij studeerde sociale pedagogiek in Utrecht en is in 1995 in Tilburg gepromoveerd op een scenariostudie naar de gevolgen van emancipatiebeleid op de levensloop van vrouwen.

Don't shoot the messenger!

Jay Belsky, hoogleraar en onderzoeker aan Londens Birbeck College, hield een lezing op de jaarvergadering van Engelse organisatie Fulltime Mothers. Jay Belsky staat bekend als het enfant terrible van de ontwikkelingspsychologie omdat hij, zoals Annemieke* zo mooi zegt: het Elfde Gebod durfde te breken: Gij zult niets negatiefs zeggen over kinderopvang.

Geschiedenis van onderzoek naar effecten van kinderopvang

Belsky schetste op de jaarvergadering een beeld van de geschiedenis van het onderzoek naar kinderopvang. Eind jaren zeventig was er weinig bekend over de effecten van kinderopvang. Er was geen goed nieuws, maar ook geen slecht nieuws. In 1978 schreef Belsky dan ook dat er weinig onderzoek was waaruit bleek dat kinderopvang negatieve gevolgen voor kinderen kon hebben. Dit nieuws werd zeer positief ontvangen.

Maar in 1986 wees Belsky, op 'a slow, steady trickle of disconcerting evidence,' waaruit een verband bleek tussen veel uren op een kinderdagverblijf en agressief en ongehoorzaam gedrag op 3 t/m 8 jarige leeftijd. Belsky werd weggehoond, en ervan beschuldigt dat hij zeker wilde dat vrouwen weer achter het aanrecht gingen staan.

Iedereen werd zo boos op de boodschapper, dat de boodschap zelf ondersneeuwde.

Start groot onderzoek naar effecten kinderopvang

In 1991 startte het National Institute of Child Health and Human Development het grootste, meest uitgebreide onderzoek naar de effecten van kinderopvang tot dan toe. Meer dan 1300 kinderen werden gevolgd van de geboorte t/m de basisschool.

De meest recente resultaten laten het volgende zien:

Hoe meer tijd een kind door brengt in een kinderdagverblijf hoe agressiever en ongehoorzamer leerkrachten hem vinden. Dit effect treedt op onafhankelijk van de kwaliteit van de opvang.

Hoe beter de kinderopvang hoe groter de woordenschat van een kind op zijn elfde.

De kwaliteit van de opvoeding van de ouders had meer invloed op de sociale, emotionele en cognitieve ontwikkeling van een kind dan welk aspect van kinderopvang dan ook.

Het cumulatieve effect van kinderopvang: meer agressie en ongehoorzaamheid op school en in de maatschappij

Belsky wijst op het cumulatieve effect dat kinderopvang heeft op school en maatschappij. De negatieve effecten van kinderopvang zijn op zichzelf misschien niet zo groot, maar cumulatief kunnen ze grote invloed hebben.

Stel je eens een juf voor met een klas met 20 kinderen die veel tijd in een creche hebben doorgebracht, en daardoor allemaal een klein beetje agressiever en ongehoorzamer van zijn geworden. Zal die juf dan wel net zoveel tijd hebben om les te geven als bij een klas waar dat niet het geval is? Of zal ze veel meer tijd nodig hebben om simpelweg orde te houden?

En hoe zit dat in speeltuinen, zal daar in de toekomst meer gevochten worden?

Eén auto vervuilt de lucht niet, maar een heleboel auto's tegelijk wel. Als steeds meer kinderen hun eerste vier levensjaren in een creche hebben doorgebracht dan zullen die effecten steeds meer voelbaar worden.

Tegenvallende resultaten in doofpot

De resultaten van het NICHD werden in mei/juni 2005 al gepubliceerd, maar je hoort er eigenlijk nauwelijks over. De resultaten komen de overheid en traditionele feministes natuurlijk niet uit, want het past niet in hun plan vrouwen massaal de arbeidsmarkt op te jagen.

Jay Belsky heeft nog een ander vermoeden waarom er zo weinig ruchtbaarheid aan wordt gegeven: 'het terrein van ontwikkelingspsychologen zou zijn gedomineerd door vrouwen met progressief-liberale idealen en feministische trekjes, die er geen zin in hebben werkende moeders een schuldgevoel aan te praten.' (Bron: Ode)

Belsky pleit ervoor de feiten en resultaten over kinderopvang goed en objectief te bestuderen, en niet simpelweg weg te honen als ze je niet aanstaan. Het is niet (wetenschappelijk) verantwoord alleen aandacht te geven aan de resultaten die in jouw straatje passen, en de resultaten die iets anders vertellen te negeren.

*Annemieke is voorzitter van Fulltime Mothers

Voor moederdag een botoxbehandeling?

De Telegraaf meldt een nieuwe beweging: moeders die hun vermoeide uiterlijk zat zijn en aan de botox gaan. Omdat steeds meer moeders hun kind op latere leeftijd krijgen is het steeds lastiger om er nog een beetje fris uit te zien. Net als de zng. mommy makeovers is een botoxbehandeling een manier om de sporen van je moederschap te wissen.

Artikel Telegraaf